Bentuk dan isi, watak dan perwatakan dan gaya bahasa dalam puisi tradisional Iban Timang Jalung - Ngabong Katoi (2022)
Kajian ini bertujuan untuk menganalisis puisi tradisional masyarakat Iban timang jalung yang dinyanyikan oleh sekumpulan lemambang dalam upacara gawai antu. Objektif kajian ini ialah untuk melihat bentuk dan isi, menganalisis watak dan perwatakan serta menjelaskan unsur gaya bahasa yang digunakan dalam puisi timang jalung. Kajian ini memanfaatkan pendekatan kualitatif dengan menggunakan kerja lapangan dan kajian kepustakaan serta analisis kandungan. Sampel kajian ialah lemambang yang menyanyikan puisi timang jalung di daerah Betong dan Saratok yang menyanyikan puisi timang jalung dalam upacara gawai antu. Teori strukturalisme dan arketaipal digunakan untuk menganalisis bentuk dan isi, watak dan perwatakan serta gaya bahasa. Dapatan kajian menunjukkan bahawa puisi timang jalung berbentuk naratif yang distrukturkan oleh baris, rangkap dan episod. Isinya pula ialah nyanyian keselamatan, bilik, ruai, peralatan roh orang mati, mangkuk, air tapai, orang mati dan raja berani. Ia memaparkan watak dan perwatakan lemambang, raja berani, indu nyua, air tapai, mangkuk, roh orang mati dan semangat burung. Puisi timang jalung menggunakan gaya bahasa asonansi, aliterasi, bahasa arkaik, bahasa figuratif, anafora, personifikasi, simile, hiperbola, metafora, perumpamaan dan simbol. Kesimpulannya, bentuk dan isi, watak dan perwatakan serta gaya bahasa puisi timang jalung diolah berdasarkan pengulangan suku kata pada akhir perkataan dalam baris dan di akhir baris dalam sesuatu rangkap. Pengulangan bunyi ini mempunyai kaitan dengan puisi timang jalung yang berbentuk lisan supaya mudah diingat oleh para lemambang. Implikasinya ialah kajian ini akan memberi pengetahuan tentang konvensi dan bentuk timang jalung yang merupakan puisi kesusasteraan tradisional. Pengetahuan tersebut dapat dijadikan sumber rujukan kepada para penulis untuk mencipta puisi moden yang berakarumbikan tradisi untuk memperkembangkan bidang kesusasteraan Iban